سنگر ما

مصاحبه من با شاهین نجفی

sangarema — Sun, 25 Jan 2009 19:02:18 GMT

شاهین نجفی :اعتراض در هنر برای من معادل شعار دادن نیست

بامداد خبر-علیرضا موسوی: «واسه آدمای غم زده و غریب و تنها/واسه این همه توهین و تشر و فحش و دعوا/واسه تحمیل و خود فروشی و تو سری/واسه خدمت و جبر و توفیق زوری/واسه تجاوزای جنسی‌ و بهره کشی‌/واسه فرار و فشنگ و فرصت خود کشی/واسه رشوه و پول زور زیر میزی/واسه خواب شب و جماع و نوک تیزی/واسه ترس تیر و خطر خشم شب/خبردار و پرچم و فحش‌های زیر لب/واسه ستاره ی سرهنگای پاپتی/سخنرانی سرلشکرا ی در پیتی...» شاهین نجفی «واسه» ی همه ی اینها می خواند، در اعتراض به همه ی اینها و برای اینکه تسلایی باشد برای قربانیان همه ی این «درد»ها. او شاید بیش از هر کس به «بامداد» زندگی اش احمد شاملو شبیه باشد، چرا که شاملو هم با همه ی دلبستگی ها یش هیچ دلبستگی ای مهم تر از «انسان» نداشت و به قول نویسنده ای «فراتر از همه ی ایسم ها و ایستها انسان را می سرود»، این شاید عادت همه ی ما ایرانیها باشد که وقتی نابغه ای ظهور می کند مسابقه ی مصادره اش آغاز می شود ولی بزرگان این میدان نشان داده اند که مصادره شدنی و چارچوب پذیر نیستند، نجفی هم اگر چه در آغاز راه است اما نشان از همین بزرگان دارد، شاید هم از این روست که همیشه تاکید می کند که«علی رغم احترامی که برای همه نوعی از نحله ها ی فکری مختلف قایلم اما تاکید می کنم که شاهین نجفی به هیچ جریان سیاسی ،حزبی، مذهبی و قومی تعلق خاطر ندارد»

او در کنار افرادی نظیر محسن نامجو و آرش سبحانی و گروه کیوسک چه خوشمان بیاید چه نه سه پدیده ی موسیقی نسل نوی ایرانی هستند، نامجو و کیوسک دو ضلع را آماده ساخته بودند و نجفی مثلث را کامل کرد اگر چه اینها هر کدام با اخلاق،عقاید و سبک خاص خود کار می کنند ولی همه شان جای خود را رفته رفته در دل و خانه ی ایرانیان باز می کنند. نجفی به خصوص طرفداران زیادی در جنبش دانشجویی و جنبش زنان دارد، او در جایی گفته است«ما مردها به خاطر تضییع حقوق زنان در گذشته شرمنده تاریخ هستیم و شاید مردان نسل امروز بتوانند جبران تاریخ سیاه گذشته را بکنند» حرف زن و ما مرد نیستیم از پر طرفدارترین کارهای نجفی هستند، نجفی همچنین در معرفی محتوای کارهایش معتقد می گوید:

«من نمی‌نشینم فکر کنم و از پیش کاملاً برنامه‌ریزی کنم که چه کاری انجام دهم، بلکه تنها توجهم به مسائل اجتماعی است و بر این اساس می‌توانم کار انجام دهم. در واقع، من یک RAPer هستم و به همه مسائل اجتماعی اهمیت می‌دهم. از مشکلات زنان، تا مسائل کارگران و فقر و اعتیاد و ... . من بدون چشم‌داشت نسبت به منافع و سود، این کار را می‌کنم و شاید تنها انگیزه‌ام اعتراض کردن به این مشکلات باشد»

دانشنامه ی آزاد ویکیپدیا در معرفی شاهین نجفی می نویسد:«شاهین نجفی زاده سال ۱۳۵۹ در بندر انزلی است و در گیلان زندگی می‌کرده است. او دانشجوی رشتهٔ جامعه شناسی بوده که به دلیل ابراز عقیده موفق به پایان تحصیلاتش نشده‌ است و به قول خودش «جامعه شناسی را در جامعه فرا گرفته، نه در دانشگاه». او از نوجوانی به سرودن شعر و ترانه روی آورد و ساز گیتار را در سبک‌های کلاسیک و فلامنکو آموخت. او آواز خواندن را، ابتدا در سبک‌های راک و اسپانیش در ایران به صورت زیرزمینی آغاز کرد و با چند گروه مختلف همکاری کرده است. پیش از مهاجرت به آلمان مدتی سرپرست يک گروه موسیقی زیرزمینی در ايران بود و در آلمان سرپرست گروهی به نام «اينان». آخرین گروهی که با آن همکاری می‌کرده، گروه تپش ۲۰۱۲ است»

بامداد خبر به عنوان رسانه ای در خدمت عرصه ی عمومی و جنبش دانشجویی برای آنها آرزوی موفقیت می کند چرا که عرصه ی عمومی تنها به سیاستمداران، فعالین سیاسی و احزاب و نهادهای مرتبط با آنها اختصاص ندارد هنر مندان در عرصه ی عمومی - در معنای گسترده و اصیلش- بخش بزرگی از میدان را پر می کنند به خصوص آن دسته از هنر مندانی که دغدغه های اجتماعی را در مرکز کار خود قرار می دهند،بامداد خبر در راستای سیاست اعلام شده اش در تقویت عرصه ی عمومی نگاع ویژه ای به این دسته از هنر مندان خواهد داشت.

آدرس وبلاگ شاهین نجفی:

http://sharr.blogfa.com

متن کامل ترانه های شاهین نجفی در ویکی نبشته:

http://fa.wikisource.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%AC%D9%81%DB%8C

اکنون پای صحبتهای شاهین نجفی می نشینیم،شاهین نجفی ِ شاعر،شاعر نجفی آهنگساز و شاهین نجفی خواننده که دغدغه ی انسان و رهایی انسان را دارد:

*شاهین جان،تو سالها است که شعر می گویی و همچنین بر روی انواع مختلفی از موسیقی از جمله پاپ و راک کار کرده ای چه مزیتی هایی در سبک رپ دیدی که این نوع موسیقی را برای بیان افکارت انتخاب کرده ای؟

در واقع باید بگویم این سبک به من از طرف زمان تحمیل شده است.معنای موسیقی برای من با آنچه که ما در رپ

می‌‌بینیم فاصله دارد.رپ موسیقی کلام است ،چیزی شبیه نقالی خودمان و ریشه رپ هم که از عمق افریقا و سرود‌های مذهبی‌ بومیان آنجا می‌‌آید همین مطلب را تایید می‌‌کند.همین خاصییت روایی رپ موجب میشود تا شاخصه‌های حماسی ،لیریک و تصویرسازی‌های ملموس یا مجرد با پشتیبانی‌ ریتم ،هارمونی و ملودی ،مخاطب را شانتاژ کند و هیچ محدودییت زمانی‌ هم یقه گیر مولف نیست.اینها مزییت‌های رپ است.اما در کنار این‌ها نباید از یاد برد که روایت اگر ابشخور غنی نداشته باشد به هرزگویی می‌رسد.شما کار‌های بلند سییاوش کسرایی را مقایسه کنید با شعر بلند امروز ما .وقتی‌ کمپانی دوزخ مریم هوله را میخوانیم با انبوهی از تصاویر و ایماژ‌ها روبرو میشویم و دنیایمان وسیعتر میشود،اما وقتی‌ کارهای بلندگذشته را میخوانیم ،در نهایت دچار ملالت میشویم.رپ هم اگر همچنان درگیر این وطن پرستی‌ سطحی یا مشغله‌های جنسی‌ کودکانه و گردن کشی‌‌های خنده داروشعار دادن بماند ,آینده‌ای قابل توجه نمی‌شود برایش تصور کرد

*با توجه به خاستگاه موسیقی رپ آیا می توان از این نوع موسیقی به عنوان یک موسیقی اعتراضی برای تاثیر گذاری اجتماعی استفاده کرد؟ آیا چنین کارکردی را برای موسیقی رپ ایرانی قائل هستی؟

اعتراض در هنر برای من معادل شعار دادن نیست.هر هنری ،در هر سبکی و به هر شکلی‌ ،در نهایت اعتراض به آنچه نباید باشد‌ها و آرزوی آنچه باید باشد هاست.راک،متا ل ،رپ،جز،بلوز،فلامنکو،فادو و غیره تمام این المان‌ها را دارند .مهم نیست خاستگاه یک سبک در کجاست ،مهم اینست که بتواند آیینه ی تمام نما ی زمان و مکان تاریخی‌ خود باشد .هنر و جامعه در رابطهای فشرده با یکدیگر قرار دارند و هنر ایرانی هم از این قاعده خارج نیست.

*به عنوان فردی که هم در داخل و هم در خارج از کشور فعالیت هنری انجام داده چه تفاوت مشخصی بین این دو فضا مشاهده میکنی؟

اینجا ما دو فضا داریم .فضای موسیقی اروپاییها و فضای ایرانیها.شما فرصت های بسیاری در اینجا از طریق فستیوال ها و جشن ها و کلوپ ها برای کنسرت و اجرا به دست میاورید و کافیست که خود را به حد استاندارد اینجا برسانید ،راه های کسب امکانات زیاد است..من در رابطه با عموم هنرمندان ایرانی اینجا حرفی ندارم .اینجادر کل, به جز عده ی محدودی بقیه تعطیلند.ایران پراز استعداد های نابی است که حقیقتن در حد هنرمندان غربیند.من در ایران بیش از اینجایادگرفتم .اما متاسفانه کار کردن در ایران برای من مساوی با نابودی بود.یعنی دیگر راهی نمانده بود.اینجا به هنرمند احترام میگذارندواین در فرهنگ عمومی مردم نیز رسوخ کرده است.اما ایرانی های اینجا جز قشر باریکی کمترین اطلاعی از هنر ندارند.

*در یک نگاه کلی به اشعارت می توان مضامینی ناسیونالیستی، فمنیستی و یا حتی مارکسیستی یافت، آیا به هیچ یک از این جریانات فکری تعلق خاطر خاصی داری؟

نه، من دوست ندارم به ایسم خاصی وصل باشم.من به عنوان یک انسان و بنا بر خوانده ها و تجربیاتم نسبت به تاریخ،اجتماع،مذهب،هنر و انسان، نظری دارم که ممکن است آدم را در کل ،یاد مکتب فکری خاصی بیاندازد اما بحث من بسیار ساده است. انسان را در شکل اجتماعی‌اش تعریف می‌‌کنم و در عین حال به تشخص فردی آن معتقدم .باور دارم که سیاست هیچ راه حلی برای بهبود وضع جهان در اختیار ندارد.در نتیجه نفس وجود دولت برایم بی‌ معنی است .به هیچ باور اعتقادی وایدولوگی معتقد نیستم.نژاد،زبان،رنگ پوست وسرزمین، ابدا برایم افتخارآور نیست و آرزومند آزادی انسان در تعبیر فلسفیش هستم

*به عنوان هنرمندی که دغدغه اجتماعی دارد مهمترین معضل حال حاضر جامعه ایران را چه می دانی؟

این بحثی نیست که با یک کلمه بشود جواب داد.اما یقینن ریشه های مشکلات تاریخی ایران را باید در حوضه ی اقتصاد و فرهنگ جستجو کرد و پر واضح است که بدون ثبات و اثبات حقیقی وحقوقی یک حکومت، رفع معضلات آن جامعه ناممکن وفقط در حد یک بحث است .

*تو در اشعارت هم از ادبیات عامیانه استفاده می کنی و هم از برخی از کلمات و مضامین که درکش برای توده مردم مشکل است با این وجود مخاطبین اصلی موسیقی ات را در کدام طبقه یا گروه اجتماعی جستجو می کنی؟

مخاطب من کسی است که یا میداند یا میخواهد که بداند.مهم نیست که دانشجوست یا بیسواد.او دنیا را حس میکند ومینوشد و مغزش لای کتابش نیست،او کنکاش میکند . اما در واقع من نمیدانم مخاطبم کیست ، اما این را میدانم:کسی که زنان و کودکان را دوست ندارد و برای انسان احترام قایل نیست، نمیتواند مخاطب من باشد حتی اگر دانشمند باشد.

*بامداد خبر پایگاهی خبری- تحلیلی است که با هدف تقویت جامعه مدنی و عرصه عمومی راه‌اندازی شده، این سایت باید چه ویژگی داشته باشد تا هر روز مطالب آن را مرور کنی؟

برای من بازتاب بیطرفانه ی واقعیت در شکل خبری ‌اش بسیار مهم است.اما باز تاب خبر با تحلیل خبر تفاوت‌اش در همین است،آنجا تحلیلگر نظری شخصی‌ یا جناحی میتواند داشته باشد.من دوست دارم که یک منبع خبری و تحلیلی مرا احمق فرض نکند.دوست دارم دست خالی‌ از خواند‌اش بر نگردم.فکر می‌‌کنم این کار زمانی‌ عملی‌ است که تحلیلگر، مخاطب را به شراکت در متن بکشاند .راهی‌ جدید را باز کند تا مخاطب آن را در مغزش ادامه دهد.این شکل از ارتباط ژورنالیستی، مرا یاد رمان می‌‌اندازد و برایم جالب است.

* تا کنون تعدادی از ترانه‌هایت را تقدیم دانشجویان و فعالان دانشجویی کرده‌ای. اکثر مخاطبان سایت ما نیز از این قشر هستند، آیا پیامی برای آنها داری؟

دوست داشتم در ایران بودم و برایشان میخواندم .امید دارم روزی را ببینیم که دیگر هیچ دانشجویی برای فکر و عقیده‌اش تحت فشار قرار نگیرد و باور دارم که دانشجو، به عنوان نبض فکری جامعه، میتواند مسیر فکری آن را تحت تاثیر قرار دهد،حتئ اگر همه چیز بر علیه آن باشد.

sangarema — Mon, 12 Jan 2009 05:56:18 GMT

بامداد خبر

پایگاهی خبری تحلیلی برای جنبش دانشجویی

با هدف تقویت جامعه مدنی و عرصه ی عمومی افتتاح شد

ماموریتهای تازه برای بسیج دانشجویی

sangarema — Mon, 12 Jan 2009 05:39:13 GMT

این روزها خبرهای بسیاری از تحرکات جدید بسیج دانشجویی به گوش می رسد. از جمله می‌توان به تجمع در برابر سفارت خانه های کشورهای عربی، تسخیر سفارت بریتانیا، تجمع در مقابل دفتر سرکار خانم شیرین عبادی و شکستن شیشه های آنجا و همچنین تهدید برای حمله به دفتر روزنامه توقیف شده کارگزاران اشاره کرد.

این اقدامات البته کم و بیش با اظهارات برخی فرماندهان نظامی برای ایفای نقش بیشتر و موثرتر بسیج دانشجویی در کشور نیز مقارن شده است.

پیش از روی کار آمدن دولت نهم، از آنجا که بین بسیجیان و مسئولین دانشگاهها همسویی حال حاضر وجود نداشت و بر خلاف میل بسیج دانشجویی فضایی نسبتاً باز برای فعالیت دانشجویان منتقد وجود داشت آنها بیشترین پتانسیل خود را صرف تقابل با تشکل‌ها و دانشجویان دگراندیش و تحول خواه می کردند و بعضاً وظیفه ی برخورد غیر قانونی با فعالیتهای مسالمت آمیز و مستقل دانشجویی را عهده دار می شدند. آنها منتقدین حاکمیت و طرفداران دموکراسی را منافق می‌خواندند و از مسئولین می خواستند با جریانات غیر همسو برخورد شود. اما موازنه قوا در دانشگاه‌ها و همچنین فضا عمومی حاکم بر جامعه اجازه پیشبرد نهایی اهداف را به نیروهای بسیجی نمی‌داد.

به قدرت رسیدن محمود احمدی‌نژاد و تحولات مدیریتی کلان در سطح دانشگاه‌ها که موجب شد بسیاری از افراد همسو با بسیج -که بعضاً از اعضای سابق این نهاد شبه نظامی هم بودند- بر کرسی‌های مدیریتی مراکز مختلف آموزش عالی تکیه زدند. از آن پس کار سرکوب دانشجویان منتقد را در داخل دانشگاه‌ها نه نهاد شبه نظامی بسیج ‌بلکه کمیته‌های انضباطی و روسای دانشگاه‌ها بر عهده گرفتند و عرصه را برای فعالیت تشکل ها و نشریات غیر همسو تنگ کردند.
فشار بر دانشجویان، تشکل‌ها و نشریات منتقد و رخوت سیاسی حاصله در دانشگاهها موجب شده که نقش بسیج دانشجویی به ارگانی در حد تدارکاتچی سخنرانی مسئولین وبرگزاری کننده مراسم مذهبی در دانشگاه‌ها تنزل یابد و وظیفه سابق را که به عنوان نیرویی درگیر و موثر در سرکوب نیروهای دگراندیش و آزادی‌خواه از دست دهد. اکنون با گذشت بیش از سه سال از دولت احمدی‌نژاد انگار فضای به وجود آمده به مذاق بسیجیانی که خود را ارزشی و آرمان‌خواه می‌خوانند و سعی دارند از سازشکاری پرهیز کنند خوش نیامده بسیج دانشجویی اکنون به حاشیه رانده شده و این حاشیه نشینی نوعی بحران هویت برای این تشکیلات شبه نظامی -شبه دانشجویی ایجاد کرده است از این رو آنها میکوشند به انحای مختلف نقش فعالتری را در صحنه ی سیاسی به عهده بگیرند.

از سوی دیگر افرادی که گمان می‌کردند با یکپارچه کردن حاکمیت و در دست گرفتن تمام ارکان قدرت می‌توانند با سیاستهای انقلابی و غیر محافظ کارانه مخالفان را در داخل قلع و قمع کرده و در عرصه بین المللی نظم جهانی را تغییر دهند تیرشان به سنگ خورده و در حال حاضر بدشان نمی‌آید تا با اعطای وظایف و اختیارات تازه به پیاده نظام دانشگاهیشان هم این تشکیلات را از بحران هویت و نارضایتی حاصل از حاشیه نشینی نجات دهند و هم آن اعمال و مقاصدی را که خود به دلیل داشتن سمتهای و ملاحظات سیاسی از انجام آن معذورند را ا این طریق به پیش ببرند.

مجموع این شرایط سبب شد که پس آغاز درگیریها در غزه دانشجویان بسیجی در تهران روزی به سمت سفارت‌خانه‌های کشورهای عربی که چندی پیش با گروه 5+1 علیه سیاستهای هسته ای جمهوری اسلامی، جلسه‌ای برگزار کرده بودند، یورش برند و بی توجه به عواقب چنین رفتارهای برای منافع ملی و وجهه‌ی بین المللی کشور سفارت بریتانیا ر ا به قول خودشان برای ساعتی تسخیر می کنند و شیشه‌های آن را بشکنند و روزی دیگر به سمت دفتر و محل زندگی شیرین عبادی هدایت ‌شوند و علیه این چهره ی جهانی و برنده ی جایزه ی صلح نوبل که موجب افتخار و غرور ایرانیان است شعار دهند و او را که یکی از سر شناس ترین مدافعان حقوق بشر در ایران و جهان به شمار می آید یکی از عوامل کشتار کودکان بی گناه غزه لقب دهند! قطعات این پازل وقتی کامل تر می شود که بدانیم وزارت ارشاد دولت نهم در حالیکه رییس دولت از آزادی بیان مطلق در ایران سخن می گوید روزنامه کارگزاران یعنی آخرین تریبون اصلاح‌طلبان و گروه‌های تحول‌خواه را به دلیل درج تنها یک خط در نقد حماس و جهاد اسلامی به محاق توقیف می برد تا حساب کار دست همه بیاید و حمله ی اسرائیل به غزه در ایران هم تلفات لازم را داشته باشد.

این چنین برخوردهایی از سوی بسیج باید به عنوان زنگ خطری جدی برای فعالان مدنی و دانشجویی و همچنین تشکلهای سیاسی به حساب آید که اگر اوضاع بر همین منوال ادامه پیدا کند، حتی اگر رئیس جمهور آینده احمدی‌نژاد نباشد علاوه بر تحمل فشارهای امنیتی باید در مواقع حساس منتظر یورش به دفتر حزب، روزنامه، محل کار و یا منزلشان باشند.

آزادی بیان و دولت مبتنی بر حقوق

sangarema — Mon, 12 Jan 2009 05:35:15 GMT

آزادی بیان، جزئی از آزادی های عمومی به شمار می‌رود. در واقع، آزادی های عمومی، از حقوق بشر است و به طور دقیق تر، نسل اول حقوق بشر را تشکیل می دهد. به عبارت دیگر، آن دسته از حقوق و آزادی‌های بنیادی، که ابتدا در نظریات نخستین اندیشمندان مکتب حقوق طبیعی مانند " سن توماس داکن" و سپس از سوی پیروان آنان( سوارز، ویتوریا، لاک، روسو...) مورد توجه قرار گرفت. در قرون هفدهم و هجدهم میلادی، به حقوق موضوعه کشورهایی مانند انگلستان، ایالت متحده امریکا و فرانسه وارد شد.

نسل اول حقوق بشر، که از جمله در اعلامیه‌های امریکا یی حقوق بشر( اعلامیه استقلال ایالت متحده امریکا مصوب 4ژوییه 1776 و اعلامیه حقوق بشر قانون اساسی ایالت ویرجینیا مصوب 12 ژوئن1776 ) و در اعلامیه حقوق بشر و شهروند انقلاب کبیر فرانسه، مصوب سال 1789 میلادی به چشم می خورد، شامل آزادی هایی است که به موجب آنها، انسان قدرت انتخاب دارد و خود اراده می کند که کا ری را انجام دهد یا ندهد. در این زمینه، هر چه دخالت دولت محدود تر باشد آزادی بیشتر تحقق می یابد. از میان این حقوق، می‌توان به امنیت، آزادی زندگی خصوصی و احترام به آن، آزادی جسم و اختیار در مورد آن، آزادی رفت و آمد ، آزادی عقیده، آزادی مذهب، آزادی اموزش و...اشاره کرد.

هر چند به تازگی مو ضوع "حقوق آزادی های عمومی" تحت عنوان های مختلف از جمله "حقوق بشر و آزادی های عمومی" مورد مطالعه قرار می‌گیرد، اما متخصصان بر این عقیده اند که نظام حقوقی آزادی های عمومی، همچنان دارای ویژگی های مهم مخصوص به خود است. تحت تاثیر چیرگی مفهوم دولت مبتنی بر حقوق در سطح جهانی، آزادی های اساسی افراد از توجه و حمایت زیادی بر خوردار گردیده اند و در این میان آزادی بیان دارای جایگاه ویژه‌ای شده است.

مفهوم دولت مبتنی بر حقوق، امروزه به صورت یک ایدئولوژی غالب و هژمونیک در آمده است وحتی به عنوان یک اسطوره از آن نام برده میشود.

اگر چه به ویژه بعد از سالهای دهه 1980 ،کشور های دمکراتیک در سطح داخلی، به این پدیده روی آورده اند، اما روند جهانی شدن و برتری یافتن آن، پس از آغاز فروپاشی بلوک شرق در سال 1990، سرعت یافته است. اکنون دولت مبتنی بر حقوق، به صورت الگویی درآمده است که بسیاری از کشورها، چه در شرق و چه در جنوب، برای دمکراتیک معرفی کردن خود ، به پیروی از آن ملزم شده اند.

به موجب این الگو، اساس مشروعیت دولتها بر رعایت حقوق استوار است ولی چون باید در چار چوب حقوق عمل کنند، قدرتشان محدود شده است. منظور از حقوق مورد نظر، مجموعه ای از حقوق اساسی بشر است که در سطح بین المللی شناخته شده اند و همین امر، تبعیت کشور ها از حقوق بین الملل را هم بدنبال می آورد.

بنا بر این، امروزه با شکل گیری یک دولت مبتنی بر حقوق در سطح بین المللی یا به عبارت روشن تر دولت مبتنی بر حقوق بین المللی مواجه هستیم.

این مفهوم که نخستین بار توسط آلمان‌ها ابداع شد وبعدا فرانسوی‌ها نیز آن را از آن خود کردند و نکات مشترک زیادی نیز با مفهوم انگلیسی حکومت قانون داراست، از اواخر قرن بیست ، به صورت یک ارزش بین المللی در آمده است.

از سال های اول دهه 1990 ، سازمان های بین المللی، از جمله ارگان های شورای اروپا ونیز ارگان های اتحادیه اروپائی، سازمان ملل متحد وحتی نهاد های اقتصادی بین المللی، همچون بانک جهانی، نقش مهمی در جهت جهانی کردن مفهوم دولت مبتنی بر حقوق ایفا کردهاند. واژه دولت مبتنی بر حقوق توام با واژه هایی همچون حقوق بشر و دمکراسی در حال حاضر بیش از پیش در اسناد این ارگان ها مورد استفاده قرار می گیرد.

به طور کلی ،اکنون در سراسر این جهان این اعتقاد پدید آمده که دولت مبتنی بر حقوق، حمایت از حقوق اساسی افراد و تحقق دمکراسی را بخوبی محقق می سازد.

پس از پایان جنگ جهانی دوم، توجه ها به سوی آزادی بیان معطوف شدند و این آزادی ها به تدریج اهمیت روز افزون یافت. به طوری که می‌توان گفت در آغاز قرن 21، آزادی بیان در میان تمام آزادی‌ها از جایگاه و منزلت خاصی بر خور دار شده است. این امر جای شگفتی ندارد.زیرا یکی از ارکان اصلی(دولت مبتنی بر حقوق) آزادی بیان است.

این دولت بنا بر تعریف آن، دارای قدرتی محدود شده و چارچوب یافته، از طریق قواعد حقوقی است. قدرتی است که به طور دائم تحت کنترل قضائی است. یکی از ویژگی های چنین دولتی آن است که افراد می توانند علیه سوء استفاده های مقامات و مسئولین کشورها شکایت کنند. به عبارت دیگر، چون آزادی بیان بعنوان یکی از حقوق عمومی شناخته شده است؛ مردم می‌توانند آزادانه شکایتهای خود را مطرح نمایند.در دولت مبتنی بر حقوق ،هر چه افراد مطلع تر می شوند بر حقوق شهر وندی خود واقف تر می گردند و احقاق حقوق خود را بیشتر مطالبه می‌کنند.

در چنین شرایطی ،نه تنها مقامات دولتی کمتر به سوء استفاده از قدرت می پردازند بلکه بر عکس ،از بیم آنکه تحت کنترل قرار بگیرند، گام های بیشتری در جهت تحقق حقوق افراد بر می دارند.

به این تر تیب ، آزادی بیان و مکمل آن حق مطلع شدن توانسته اند بتدریج دولت مبتنی بر حقوق را تحقق بخشند. به گونه ای که با استناد به این آزادی و با کمک آن، افراد موفق شده اند از حقوق و آزادی های دیگری نیز بر خور دار شوند.

بخشی از شعر "بوسه" سروده هوشنگ ابتهاج، تقدیم به تمامی یاران دبستانی دربند

sangarema — Thu, 07 Aug 2008 21:49:18 GMT

گفتمش:
-«شیرین ترین آواز چیست؟»

چشم غمگینش به رویم خیره ماند،

قطره قطره اشکش از مژگان چکید،

لرزه افتادش به گیسوی بلند،

زیر لب، غمناک خواند:

-«ناله زنجیرها بر دست من!»

گفتمش:

-«آنگه که از هم بگسلند؟»

خنده تلخی به لب آورد و گفت:

-«آرزویی دلکش است اما دریغ!

بخت شورم ره برین امید بست.

و آن طلایی زورق خورشید را

صخره های ساحل مغرب شکست!...»

من به خود لرزیدم از دردی که تلخ

در دل من با دل او می گریست

در حسرت دیدار یاران دربند

sangarema — Wed, 16 Jul 2008 23:32:18 GMT

حدود دوازده روز از بازداشت پسر دایی عزیزم می گذرد و ما همچنان نگران و مضطرب در بی اطلاعی مطلق از وضعیت او به سر می بریم.

گویی نجوای اعتراض دانشجویان دوباره امنیت آقایان را به خطر انداخته و طبق معمول ديواري كوتاه تر از ملت ايران پیدا نکرده اند تا مخالفانشان را به اقدام علیه امنیت ملی محکوم کرده و با زیر پا گذاشتن تمام موازین انسانی منتقدانشان را از سر را بردارند.

ظلم و جور حاکمان زورگو سبب شده این روزها را در غم دوری از یاران دبستانی و دوستانی صمیمی همچون مهدی خدایی، علی قلی زاده، سلمان سیما، محمد هاشمی، علی صابری، بهاره هدایت و سایر همسنگران عزیز و گرامی به سر بریم.

البته این ایام سخت و دلگیر بنا به رسم تقدیر و اراده پولادین این بزرگ مردان گذرا و شکننده خواهند بود و همه با هم برای تحقق روزهای سبز و دلنشین، سرشار از رفاه، امنیت و آزادی تلاش خواهیم کرد.

بيانيه دانشجويان و دانش آموختگان ليبرال دانشگاه هاي تهران درباره سالگرد قيام دانشجويي 18 تير

sangarema — Sat, 05 Jul 2008 19:21:44 GMT

18 تير بي شك، صفحه اي ماندگار در تقويم جنبش دانشجويي كشورمان محسوب مي شود؛ به گونه اي كه تاريخ كوشش هاي دموكراسي خواهانه و اعتراضي دانشجويان در كشورهاي استبدادي، همواره با ديده احترام و بغضي فروخورده به آن مي نگرد.

اگر دوم خرداد را گواهي بر مطالبات سياسي و آرمان هاي دموكراتيك ايرانيان تلقي كنيم اما حوادث تلخ و خونبار تيرماه سال 78 آشكارا نشان داد كه نظام سياسي حاكم، تا چه اندازه اي از ظرفيّت انتقاد و اعتراضات دانشجويي برخوردار است. از اين رو بيراهه نيست اگر استدلال كنيم كه فاجعه 18 تير، سرنوشت جنبش اصلاحات را، پيشاپيش و به گونه اي آشكار، به تصوير كشيد و سيماي پنهان امّا حقيقي استبداد ديني آغشته به نفت را عيان ساخت. براستي افسوس بر نظامي كه در مواجهه با اعتراض هاي دانشجوياني كه در همين سرزمين پرورش يافته اند، به انواع سلاح هاي گرم و سرد و زندان و شكنجه و انفرادي متوسل مي شود.

گرچه پيگيري قضايي اين فاجعه، همچنان كمترين خواسته جنبش دانشجويي و افكار عمومي محسوب مي شود امّا تقليل 18 تير تا حد «دزديده شدن يك ريش تراش» عملاً دهن كجي گستاخانه اي به مجموعه آزادي خواهان، فعالان حقوق بشر و حتي جامعه ايراني است كه به خاطره اي دردناك تر از فجايع آن چند روز تبديل شد.

جامعه ايران، از انقلاب مشروطه تاكنون، همچنان آبستن مطالبات موكراتيك و آزادي خواهانه است و 18 تير نيز، كوششي خونبار و ماندگار در راستاي نيل به همين آرمان هاي پاك و مقدس محسوب مي شود. اگر بپذيريم كه زايش و تكوين دموكراسي، همچون هر تولد ديگر، با رنج و مصائب گريزناپذيري همراه است پس چنين به نظر مي رسد كه روز به روز، بلكه لحظه به لحظه، بر رنج تكوين دموكراسي در جامعه ايراني افزوده مي شود و در اين ميان، جنبش دانشجويي همچنان اين صليب شكسته را به دوش مي كشد و در اين مسير، مظلومانه امّا مصمم، بيشترين هزينه ها را مي پردازد.

ما فعّالان سياسي- دانشجويي ليبرال دانشگاه هاي تهران، ياد و خاطره عزت ابراهيم نژاد و تمامي دانشجويان رنج كشيده اي را كه در سال هاي عشق و شور جواني، به بند در آمدند، گرامي مي داريم و بار ديگر، آزادي بي قيد و شرط ياران دبستاني در بندمان را خواستاريم.

باشد تا روزي نه چندان دور، در همين كوچه هايي كه اينك سرد و استبداد زده اند، در هواي دموكراسي استنشاق كنيم.

زندگی نامه مائو تسه تونگ

sangarema — Sat, 24 May 2008 16:24:18 GMT

مائو، بزرگترین هیولای تاریخ

در طول تاریخ کم نبودند سیاستمدارانی که هر چند دم از توده ها می زدند اما برای نیل به اهدافشان از هیچ نوع جنایتی فروگذار نبودند. مائو تسه‌تونگ، تئوریسین مارکسیست لنینیسم و رهبر سابق حزب کمونیست چین یکی از برجسته‌ترین افراد از این قشر بود که از آغاز حرکت انقلابی‌اش تا لحظه مرگش در سال 1976 حدود 70 میلیون انسان را به کشتن داد.

مائو در 26 دسامبر 1893 در شاوشان از ایالت هونان به دنیا آمد. خانواده‌اش از طبقه کشاورز بودند اما نسبت به دیگر هم‌محلی‌هایشان وضع مالی خوب و مناسبی داشتند. پدرش مردی سختگیر و دقیق بود و می‌خواست پسرش نیز فردی منظم و با انضباط باشد، مادرش نیز زنی مذهبی و آرام بود و از همان کودکی پسرش را به دینداری تشویق می‌کرد.

مائو پس از فارغ‌التحصیلی از مدرسه هونان وارد دانشگاه پکن شد، او در آنجا با بسیاری از همکلاسی‌هایش که وضعیت مالی خوبی داشتند و به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی مسلط بودند، آشنا شد. مائو در این زمان با تعدادی از روشنفکران و هم‌ جوانان هم‌کیش خود گروهی تشکیل داد که بعدها به بنیان‌گذاری حزب کمونیست چین توسط آنها منجر شد.

مائو تسه تونگ در سال 1921 به اولین کنگره حزب کمونیست چین در شانگهای ملحق شد و در هونان رهبری طرفداران این حزب را به عهده گرفت. او سه سال بعد به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست در کنگره سوم انتخاب شد.

در سال 1927 "سون یات‌سن" رهبر حزب ناسیونالیست و بنیانگزار چین مدرن که از سال 1911 حکومت را در دست گرفته بودند مرد و "چیانگ‌کای‌‌شک" جانشین او شد، خط‌مشی چیانگ کای شک کاملاً با سون‌یات سن متفاوت بود او با به دست گرفتن ارتش ناسیونالیستی حکومت را از عوامل کمونیست پاکسازی کرد. در این جریان تعداد زیادی از اعضای حزب کمونیست یا به زندان رفتند یا همچون مائو تبعید شدند. پس از تصفیه‌های چیانگ‌کای‌‌شک بین ناسیونالیستها و کمونیست‌ها تخاصمی درگرفت که حاصل آن جنگ داخلی بیست و سه ساله بود.

در جریان این جنگ کشاورزان وکارگران به یاری حزب کمونیست شتافتند تا این حزب بتواند پس از مدتی نیروی تقریباً عظیمی فراهم کند و به سوی شهرهای بزرگ پیش رود و چند شهر را نیز به تسلط خود درآورد.

مائو که به جایگاه قابل توجهی در حزبش دست یافته بود و مورد توجه و حمایت اتحاد جماهیر شوروی نیز قرار داشت و از آنها کمک‌های مالی و نظامی دریافت می‌کند. در اکتبر 1935 دستور راهپیمایی بزرگ نیروهای کمونیست را از جنوب‌شرقی را به شمال‌غربی چین را صادر کرد.

هدف از راهپیمایی بزرگ استقرار قرارگاه جدیدی در شمال نزدیک مرز مغولستان بود تا به این ترتیب دسترسی سریع به اسلحه و تدارکات از طریق شوروی فراهم گردد. مائو در جریان این راهپیمایی چند هزار کیلومتری برخلاف گفته عده‌ای که قصد داشتند او را شخصیتی انسانی، بزرگ و مبارز جلوه دهد به جای راهپیمایی دشوار به فراز کوهستان‌ها بر دوش نیروهای خود نشسته برجایگاه‌های سایه‌دار حمل می‌شد.

در سال 1937 ژاپن به چین حمله کرد در جریان این جنگ از آنجا که خطر نفوذ خارجی به شدت حس می شد حزب کمونیست با ناسیونالیستها در برابر ژاپن متحدشدند اما به نظر می رسد مائو از حمله ژاپن به چین حمایت می کرد، زیرا می‌دانست این جنگ موجب تضعیف ناسیونالیستها خواهد شد. در نتیجه هم همین‌طور شد و این جنگ باعث شد حزب کمونیست بر ناسیونالیستها به طور کامل غلبه کرده و در سال 1949 پس از پایان جنگ جهانی، جمهوری خلق‌چین را تاسیس کند.

از اوایل 1950 مائو رهبری اصلی حزب شد و کنترل کمیسیون نظامی حزب را به عهده گرفت. با استقرار کامل نظام کمونیستی در چین مائو توانست خود را به عنوان رهبری بلامنازع در سراسر چین معرفی کند وشرایط را برای اجرای سیاست‌های جاه‌طلبانه‌اش در عرصه جهانی فراهم کرده تا بعد از مرگ استالین به عنوان نماد کمونیسم در بین جهانیان معرفی شود.

رژیم مائو در سال 1958 با هدف تغییر سریع اقتصاد و صنعتی کردن چین طرح "جهش بزرگ به پیش‌" را مطرح کرد.

بر اساس این طرح کلیه زمین‌های کشاورزی چین مصادره و به 26 هزار واحد اشتراکی تقسیم شدند. در آن سالها که اروپای شرقی در اختیار کمونیستها بود مانو اکثر محصولات زراعی چین را در مقابل دریافت کمکهای نظامی و سیاسی به آنجا صادر کرد. او همچنین برای کسب وجه ضد استعماری مواد غذایی و پول به نهضت‌های کمونیستی در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین فرستاد.

در جریان اجرای این طرح که 4 سال طول کشید حدود 38 میلیون نفر در اثر قحطی و کمبود مواد غذایی جان خود را از دست دادند.

در این مدت غذای جایگزین محصولات زراعی در بین جمعیت شهری چین ماده‌ای مشمئزکننده دارای مقدار کمی پروتئین بود که از ادرار به دست می‌آمد. در نواحی روستایی نیز،‌خوراک زارعین گرسنه و قحطی‌زده تا به حد پوست درخت و کود گیاهی تقلیل یافت و بعضی از ایالت‌ها حتی کار به همجنس‌خواری هم رسید. این در حالی بود که چین در همان زمان بزرگترین اهداکننده کمک‌های بین‌المللی در جهان بود.

مائو در سال 1958 در دفاع از طرحش خطاب به کنگره حزب کمونیست چنین اظهار کرد: «شما نباید از مرگ انسان‌ها در نتیجه خط‌مشی حزبی بیمی به خود راه دهید بلکه باید به آن خوشامد بگویید.» او پیش از این هم در مسکو گفته بود ماخود را برای مرگ 300 میلیون نفر آماده کرده‌ایم.

برای مائو جمعیت 600-700 میلیونی چین این امکان را فراهم کرده بود تا در مقایسه با هیتلر و استالین برای نیل به اهدافش جمعیت بیشتری را قربانی کند و جایگاهش را به عنوان بزرگترین هیولای تاریخ تثبیت کند.

مائو در سال 1966 انقلاب فرهنگی چین را که بزرگترین و اساسی‌ترین کشمکش قدرت در حزب کمونیست چین بود را برای تثبیت جایگاهش ترتیب داد. در انقلاب فرهنگی که به رهبری همسر مائو «جیانگ‌چین» برپا شد بسیاری از رهبران حزب کمونیست که رقیبی برای مائو محسوب می‌شدند و نسبت به سیاست‌های مخصوصاً «جهش بزرگ به پیش» انتقاد داشتند از حزب تصفیه شدند مهمترین فرد در میان تصفه‌شدگان لیوشائوچی بود که مدت‌ها چه در حزب و چه در ارتش جانشین فرمانده بود. او پیش از این از قربانیان قحطی 1958-1961 عذرخواهی کرده بود.

در آغاز انقلاب فرهنگی مائو و هوادارانش هزاران تن از افراد جوان «گارد سرخ» را بسیج کردند تا آنچه که در گروه چهار دیرینه در فرهنگ این کشور می‌نامیدند پاکسازی کنند. گروه‌ چهار دیرینه عبارت بود از آداب، رسوم، فرهنگ و تفکر قدیمی.

در جریان انقلاب فرهنگی نزدیک به 8/4 میلیارد آرم از سر مائو ساخته شد که مردم چین موظف بودند آن را به لباس خود بچسباند. هر چینی باید نسخه‌ای از «کتاب سرخ کوچک» که متشکل از نقل قول‌های مائو بود را تهیه می‌کرد و در تمامی مراسم عمومی همراه داشت. در نتیجه این اقدامات مائوئیسم به یک دین اجباری تبدیل شد.

مائو از دانشجویان خواست که آموزگاران خود را به خاطر مسموم کردن ذهنهایشان به ایده‌های بورژوایی مورد انتقاد شدید قرار دهند. بسیاری از جوانها که برای اولین بار در زندگی خود اجازه شرکت در فعالیت‌های سیاسی را می‌یافتند بی‌صبرانه آن موقعیت را دودستی چسبیدند و تحت‌عنوان «گارد سرخ» تشکیلات آموزشی خود را مورد تاخت وتاز قرار دادند، بسیاری از آموزگاران و مدرسین خود را به جایگاه‌های عمومی می‌بردند و با آنها با خشونت بسیار رفتار می‌کردند. بسیاری از آموزگاران زن در این میان مورد تجاوز جنسی قرار می‌گرفتند.

بسیاری از اعضای طبقه تحصیل‌کرده به مناطق صنعتی و نواحی روستایی برای انجام کار یدی روانه شدند. این همه تحقیر و اهانت سبب شد تا موجی وسیعی از خودکشی در میان چینیان به راه بیفتند و تعداد زیادی برای اینکه تن به ذلت ندهند خود را کشتند.

نویسندگان برجسته و اصلی کشور، خواننده‌ها و هنرمندان مجبور می‌شدند که در جلوی آتش زانو بزنند در حالی که سرهایشان در زیر بارانی از ضربات مشت گارد سرخ قرار داشت گارد سرخ خانه‌های مسکونی را درهر شهر و دهکده‌ای را برای یافتن کتاب یا هر چیز دیگری که فرهنگ مربوط می‌شد را زیر و رو می‌کردند. بسیاری از خانواده ها که از پیامد پیدا شدن چنین چیزهایی در منزل خود آگاه بودند کتاب‌ها و آثار هنری خود را می‌سوزاندند یا به عنوان جنس دورریختنی می‌فروختند.

تفاوت استالین با مائو در چنین برخوردهایی در این بود که استالین تصفیه‌های خود را از طریق نیروهای پلیس مخفی و ک.گ.ب انجام می‌داد که طی آنها قربانی‌ها بدون اینکه دیگران بویی ببرند روانه زندان می‌شدند یا سر به نیست می‌شدند اما مائو تصفیه بزرگ خود را با خشونت و تحقیر در ملاء عام انجام می‌داد. که در نهایت باعث شد در طول انقلاب فرهنگی حدود 3 میلیون نفر کشته شدند.

هرچند در سال 1969 گاردسرخ به دست ارتش چین سرکوب شد اما انقلاب فرهنگی رسماً تا سال 1976 ادامه داشت. مائو نیز سرانجام در 9 سپتامبر 1976 در سن 83 به زنگی ننگین خود پایان داد.

آنچه که در دوران حکومت مائو به چین حائز اهمیت است نگاه و موضع جوامع‌غربی خصوصاً روشنفکران به عملکرد اوست که متاسفانه اغلب مثبت و ستایشگرانه بوده به عنوان مثال ژان‌پل‌سارتر روشنفکر مطرح فرانسوی، در طی انقلاب فرهنگی چین در دهه 1960 خشونت انقلابی مائو را با عنوان «عمیقاً‌ اخلاقی» مورد ستایش قرار داد.

در حال حاضر نیز هرچند شاهد اصلاحات ساختاری در اقتصاد و بعضاً رویکردهای سیاسی حزب حاکم چین بوده‌ایم اما امروز نیز تصویر بزرگ مائو بر میدان تیان‌آن‌من در قلب پایتخت چین حکومت می‌کند و رژیم کمونیستی فعلی خود را میراث‌دار مائو و ادامه دهنده راه او می‌داند.

مصاحبه با عباس عبدی

sangarema — Sat, 24 May 2008 16:11:18 GMT

آنچه در پی می‌آید مصاحبه من با مهندس عباس عبدی است که به سوالاتی در مورد طرح تقسیم مستقیم نفت بین مردم پاسخ داده است. این مصاحبه پیش از این در خبرگزاری آفتاب درج شده است.

پول نفت را دست مردم بدهید

در ادامه سلسله گفت و گوهایی که در باب الزامات توسعه و موانع توسعه در ایران ترتیب داده بودیم به سراغ عباس عبدی تحلیلگر مسائل سیاسی رفتیم تا نظر او را در این رابطه جویا شویم.

وی معتقد است که تنها راه ممکن برای از بین رفتن استقلال مالی دولت از مردم به عنوان نخستین گام توسعه، تقسیم مستقیم درآمدهای نفتی بین مردم است. عبدی نه تنها انجام این طرح را برای اقتصاد مضر نمی‌داند بلکه اعتقاد دارد با انجام این طرح زمینه اصلاحات اقتصادی برای نیل به اقتصاد آزاد و رقابتی فراهم می شود و سرمایه گذاری رونق می گیرد. او در پایان گفتگو تاکید می‌کند که این طرح هیچ شباهتی با طرح پرداخت نقدی یارانه ها که چندی پیش در بعضی از رسانه‌های نزدیک به دولت مطرح شده بود ندارد و چنین طرحی را برای اقتصاد مضرر است.

- با توجه به اینکه بیش از یک سده از اصلاحات سیاسی و اقتصادی برای حرکت به سمت توسعه در ایران می‌گذرد، چه دلیل یا دلایل عمده‌ای وجود داشته که بسیاری از کشورها که دیرتر از ما آغاز کردند به توسعه برسند اما ما به موفقیت چشمگیری دست نیابیم؟

دلایلش را باید در دو حوزه عینی و ذهنی جستجو کنیم، در حوزه ذهنی نمی توانیم بگوییم ایرانیان به توسعه بی علاقه بودند زیرا آنها از لحاظ انگیزشی خواهان بهبود اوضاع و کشوری پر تحرک در یکصد سال اخیر بودند. ایرانیان دو انقلاب کردند و دو جنبش اصلاحی به راه انداخته اند در حالی که هیچ جامعه ای شاهد دو انقلاب در طی صد سال نبوده است.

از لحاظ عینی باید دید، واقعيت مادی محیط چگونه بوده است. به نظر من متغییر مستقل در جامعه ما متغیر های عینی هستند که اساسی ترینشان ساختار اقتصادی است. در گذشته، در اقتصاد جامعه ما مشکلی که وجود داشت این بود

که بخش عمده مالکیت زمین يا قدرت تصرف آن در اختیار دولت بود، بعد از مشروطه اقداماتی در رفع اين مشكل انجام شد اما با آمدن پول نفت مجدداً مساله به شکل بدتری بازتوليد شد، چون دولت مستقیماً خودش دارای درآمد شد.

به عنوان شاهد می‌توان گفت، روند توسعه پايدار در ایران با سطح درآمدهای نفتی ارتباط و همبستگی منفی دارد، به عنوان مثال بعد از سال های 78 و 79 که درآمد نفت به شدت افزایش پیدا کرد یک روند معکوسی را در فرآیند توسعه و دستیابی جامعه به دموکراسی و حاكميت قانون به عنوان پيش شرط توسعه‌ي پايدار مشاهده می کنیم. به همین دلیل اگر قرار است آن انگیزه به پیشرفت، نتیجه بگیرد، لزوماً تلاش ما بايد معطوف به اصلاح ساختار اقتصادی باشد.

مصاحبه با دکتر غنی نژاد

sangarema — Thu, 17 Apr 2008 12:40:18 GMT

مطلبی که در پی می آید متن مصاحبه من با دکتر غنی نژاد است که پیش از در خبرگزاری آفتاب درج شده است.

ایدئولوژی اقتصاد دولتی، مهمترین عامل توسعه نیافتگی

- آقای دکتر با توجه به اینکه بیش از یک سده از اصلاحات سیاسی و اقتصادی برای حرکت به سمت توسعه در ایران می‌گذرد، چه دلیل یا دلایلی عمده‌ای وجود داشته که بسیاری از کشورها که دیرتر از ما آغاز کردند به توسعه برسند اما ما به موفقیت چشمگیری دست نیابیم؟

اگر از منظر تاریخی به این موضوع نگاه کنیم، حدود صد سال پیش نهضت مشروطه به عنوان یک نهضت اصلاحات سیاسی روی داده است و ما را در مسیر مدرن شدن نهادهای سیاسی و اقتصادی قرار داد. اما برای عدم موفقیت این نهضت، دو توضیح کلی وجود دارد، یکی اینکه عوامل خارجی مانع شدند و دیگر آنکه ما مشکل داخلی داشته‌ایم و مشکلات تاریخی و فرهنگی جامعه ما موجب شد از موقعیت پیش‌آمده استفاده احسن نکنیم.